Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым (ДМҰ) мен Халықаралық жаңартылатын энергия көздері агенттігінің (IRENA) «Климаттық факторларды ескере отырып, жаһандық жаңартылатын энергия ресурстары және энергияға сұраныс: 2024 жылдың қорытындылары» атты шолуына сәйкес, климаттық құбылмалылық пен климаттың ұзақ мерзімді өзгерістері бүкіл әлем бойынша жаңартылатын энергетика жүйелерінің тиімділігі мен сенімділігіне барған сайын елеулі әсер етуде.
Есепте 2024 жыл бақылаулар тарихындағы ең жылы жыл болғаны, ал жаһандық температураның өнеркәсіпке дейінгі деңгейден шамамен 1,55°C-қа жоғарылағаны атап өтіледі. Рекордтық жылыну аясында күн, жел және су энергетикасының әлеуетінде айтарлықтай өңірлік өзгерістер тіркеліп, климаттық факторлардың әсерінен жаһандық энергияға сұраныс 1991–2020 жылдардағы орташа көрсеткіштермен салыстырғанда 4%-ға артты.
Жаңартылатын энергия көздерінің әлемдік орнатылған қуатының 4 400 ГВт-тан асуына байланысты, энергетикалық жоспарлау мен тәуекелдерді басқаруда сапалы гидрометеорологиялық және климаттық ақпараттың маңызы арта түсуде. Экстремалды температуралар, жауын-шашынның құбылмалылығы, құрғақшылық пен су тасқындары электр энергиясын өндіруге, инфрақұрылымның тұрақтылығына және энергетикалық қауіпсіздікке тікелей әсер етеді.
Осы тұрғыда Қазақстан Республикасының ұлттық гидрометеорологиялық қызметі және ДМҰ-ның ресми өкілі болып табылатын РГП «Қазгидромет» мемлекеттік органдарды, энергетикалық компанияларды және өзге де мүдделі тараптарды жедел болжамдармен, климаттық деректермен және талдамалық ақпаратпен қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады. Қазгидромет материалдары гидроэнергетика үшін гидрологиялық жағдайларды бағалау, жел және күн энергетикасының әлеуетін айқындау, сондай-ақ экстремалды ауа райы мен климаттық құбылыстарды болжау кезінде кеңінен қолданылады.
Климаттық ақпаратты стратегиялық және салалық жоспарлау үдерістеріне енгізу COP28 консенсусының мақсаттарына сай келеді, ол 2030 жылға қарай жаңартылатын энергия көздерінің қуатын үш есеге арттыруды және энергия тиімділігін екі еселеуді көздейді. Қазгидромет жүзеге асырып отырған климаттық сервистер мен ерте ескерту жүйелерін дамыту Қазақстанның тұрақты, қауіпсіз және климатқа бейімделген энергетикалық жүйесін қалыптастыруға ықпал етеді.
РГП «Қазгидромет» климаттық қызметтер аясын кеңейту, болжамдардың сапасын арттыру және халықаралық ұйымдармен ынтымақтастықты нығайту бағытындағы жұмыстарын елдің тұрақты әлеуметтік-экономикалық дамуы мүддесінде жалғастыруда.
