2026 жылдың наурыз айының 1 онкүндігіне қысқаша агрометеорологиялық шолу.
Наурыздың бірінші онкүндігінде республиканың оңтүстігі мен оңтүстік-шығысында ауа температурасы нормадан 1...2°С жоғары болған. Күздік дәнді бидай өсірілетін аудандарда жауын-шашын орташа көпжылдық көрсеткіштерінен көп жауған. Республиканың оңтүстік-шығысында (Жамбыл мен Жетісу облыстары) күздік дәнді бидай қысқы тыныштықта болған. Түркістан облысында Арыс ауданында (Екпенді агропосты) вегетациялық кезең қайта басталғаннан кейін «3-ші жапырақ» даму фазасы байқалған, қалған аудандарда қар жауғаннан және ауа температурасы төмендегеннен кейін онкүндіктің соңында вегетациялық кезеңнің тоқтауы байқалған, сондай-ақ Алматы облысында «колеоптиль»-«3-ші жапырақ» фазалары байқалады.
Алматы облысында күздік бидай өсірілетін аудандарда ауаның минималды температурасы минус 10...11°С, күздік бидайдың түптену түйіні тереңдігіндегі топырақтың минималды температурасы 0°С болған. Күздік бидай өсірілетін аудандарда 10-11 мм немесе нормадан 168-188% жауын-шашын жауған. Температуралық фонының жоғарылауына байланысты күздік бидай егістіктерінің вегетациялық кезеңі қайта басталып «колеоптиль»-«3-ші жапырақ» фазалары байқалған. Өсімдіктердің жағдайы жақсы.
Жетісу облысында күздік дәнді бидай өсіретін аудандарда ауаның минималды температурасы минус 8...16°С құраған. Жауған жауын-шашын мөлшілері 19-25 мм, бұл нормадан көп болған, қар жамылғысының биіктігі 7-8 см, топырақтың қату тереңдігі 7 см-ден 39 см-ге дейін болған.
Жамбыл облысында күздік бидай егістіктерінде ауаның минималды температурасы минус 7...16°С, жауын-шашын 26-41 мм нормадан көп түскен (нормадан 241-394%). Қордай, Жуалы және Шу аудандарында 1-2 см қар жамылғысы байқалған, топырақ еріген.
Түркістан облысында күздік дәнді бидай өсіретін аудандарда ауаның минималды температурасы минус 4...8°С, күздік бидайдың түптену түйіні тереңдігіндегі топырақтың минималды температурасы минус 1°С болған. Жауын-шашын мөлшері көбінесе көпжылдық орташа көрсеткіштерінен көп болған 37-93 мм (норманың 296-372%). Тасарық, Шымкент және Қазығұрт метеостанцияларының маңайларында онкүндіктің соңында қардың түсуі және температураның төмендеуімен күздік бидай, күздік арпа және жоңышқа вегетациясының тоқтауы байқалады, тек Арыс ауданында күздік бидай егістіктерінде вегетациялық кезеңнің қайта басталғанынан кейін «көктеу» даму фазасы байқалады.
Агрометеорологиялық жағдайлар республиканың оңтүстік-шығысында күздік бидайдың қыстауына және оңтүстікте күздік бидайдың вегетациялық кезеңінің басталуына қанағаттанарлық болған, алайда күндізгі ауаның оң температурасы түнгі теріс ауа температурасымен ауысқан кезде нашар дамыған өсімдіктердің зақымдалуына әкелуі мүмкін, сондай-ақ 3 күнге дейін болған жылымық күздік бидайдың топырақтан шығуына әкелуі мүмкін.
Онкүндіктің соңғы күні Батыс Қазақстан облысында, Ақтөбе облысының Ырғыз және Алға ауданында жайылымдарының басым бөлігінде мал жайылған. Қостанай облысының Арқалық ауданында малдарды қораларда ұсталуда. Маңғыстау облысында малшылар мал басын азықтандыруда, Атырау облысының Қызылқоға ауданында, Батыс Қазақстан облысының Казталов ауданында, Маңғыстау облысының Маңғыстау ауданында мал төлдеу науқаны басталды.
Қатқақ шым Батыс Қазақстан, Қарағанды, Ақтөбе, Қостанай облыстарында, сондай-ақ Ұлытау облысының жеке жайылымдарында байқалады, дымқыл шым Жетісу облысының жекелен жайылымдарында байқалған.
Онкүндіктің соңында Алматы облысының Жамбыл ауданында жайылымдар әлсіз тапталған, Маңғыстау облысында, және Алматы, Атырау облыстарының жеке жайылымдардары бірқалыпты тапталған.
2026 жылдың ақпан айының 3 онкүндігіне қысқаша агрометеорологиялық шолу.
Ақпанның үшінші онкүндігінде республиканың оңтүстігі мен оңтүстік-шығысында ауа температурасы нормадан 2...5°С жоғары, тек Жетісу облысында ауа температурасының аномалиясы минус 2...3°С болған. Күздік дәнді бидай өсіретін аудандарда жауын-шашын орташа көпжылдық мәндерден көп жауған. Республиканың оңтүстік-шығысында күздік дәнді дақылдар қысқы тыныштықта болған, елдің оңтүстігінде вегетациялық кезең қайта басталғаннан кейін «3-жапырақ» – «түптену» даму фазалары байқалады.
Алматы облысында күздік бидай өсіретін аудандарда ауаның минималды температурасы минус 6...11°С, күздік бидайдың түптену түйіні тереңдігіндегі топырақтың минималды температурасы 0°С болған. Күздік бидай өсірілетін аудандарда 20-28 мм немесе нормадан 248-354% жауын-шашын жауған. Күздік бидай өсірілетін аудандарда қардың биіктігі 8 см, топырақ 5 см тереңдікке дейін қатқан.
Жетісу облысында күздік дәнді бидай өсіретін аудандарда ауаның минималды температурасы минус 17...23°С құраған. Жауын-шашын көбінесе нормадан 22-25 мм көп болған (нормадан 183-192%), қар жамылғысының биіктігі 17-28 см, топырақтың қату тереңдігі 7 см-ден 40 см-ге дейін болған.
Жамбыл облысында күздік бидай егістіктерінде ауаның минималды температурасы минус 5...10°С болған, жауын-шашын 13-30 мм нормадан көп түскен (нормадан 139-199%). Қар түрінде жауған жауын-шашыннан кейін 1-5 см қар жамылғысы байқалған. Топырақ еріген.
Түркістан облысында күздік дәнді бидай өсіретін аудандарда ауаның минималды температурасы 0°С минус 3°С, күздік бидайдың түптену түйіні тереңдігіндегі топырақтың минималды температурасы плюс 1°С болған. Жауын-шашын мөлшері көбінесе көпжылдық орташа мәннен көп болған 37-46 мм (норманың 137-200%). Т.Рысқұлов ауылы, Тасарық, Шымкент және Қазығұрт метеостанцияларының маңайларында күздік бидайдың вегетациялық кезеңі қайта басталғаннан кейін «3-ші жапырақ» - «түптену», күздік арпада «түйін тамырының пайда болуы» - «түптену» даму фазалары байқалады. Күздік бидайдың жағдайы жақсы және өте жақсы, күздік арпада жақсы.
Шымкент метеостанциясының маңайында жоңышқа шөптерінің қайта өсуі (вегетациясы) байқалады.
Агрометеорологиялық жағдайлар республиканың оңтүстік-шығысында күздік бидайдың қыстауына және оңтүстікте күздік дақылдардың вегетациялық кезеңінің басталуына қанағаттанарлық болған, алайда күндізгі ауаның оң температурасы түнгі теріс ауа температурасымен ауысқан кезде нашар дамыған өсімдіктердің зақымдалуына әкелуі мүмкін.
Онкүндіктің соңғы күні Ақтөбе облысы Алға ауданының, Батыс Қазақстан облысы Сырым және Жәнібек аудандарының жайылымдарының басым бөлігінде мал жайылған. Қостанай облысының Арқалық ауданында малдарды қораларда ұсталуда. Жетісу облысының Қаратал ауданында, Маңғыстау облысының Маңғыстау ауданында малшылар мал басын азықтандыруда, Атырау облысының Қызылқоға ауданында ветеринариялық іс-шаралар жалғасуда.
Қатқақ шым Батыс Қазақстан, Қарағанды, Ақтөбе облыстарында, сондай-ақ Алматы, Маңғыстау, Атырау облыстары мен Ұлытау облысының жеке жайылымдарында байқалады, дымқыл шым Жетісу облысының жеке жайылымдарында байқалған.
Онкүндіктің соңында Ақтөбе облысының басым бөлігінде жайылымдар нашар тапталған, Ақтөбе облысының Ыргыз ауданында қатты тапталған, қалған жайылымдардың бірқалыпты тапталуы байқалады.
